header image

Hoe ga je om met polariteit?

In deze bijzondere corona-tijden ervaren steeds meer mensen het ongemak van een polariserende wereld. Je bent ergens voor of tegen, werkt ergens aan mee of niet, je bent ziek of gezond. Mensen ervaren vreugde en verdriet, eenzaamheid of juist verbondenheid en ontwikkelen voorkeur en afkeer. Volgens de filosofie van de non-dualiteit is er geen sprake van tegenstellingen. Advaita betekent letterlijk niet-twee en er is daarom niet iets dat we hoeven bereiken. Zo zegt de onderwijstraditie van de Advaita Vedanta niet dat je het geheel zult worden, maar dat je het geheel bent. Hoe ga je om met polariteiten en polarisatie in je dagelijks leven? Samsara biedt al enkele jaren een bijscholingsweekend aan met dit thema, dat nu meer dan ooit actueel is voor veel mensen. Tijd om in gesprek te gaan met Loes van der Mee, docent van deze bijscholing en Nancy Santbergen, deelnemer van deze bijscholing.

 

 

Nancy, wat was voor jou de aanleiding om je aan te melden voor deze bijscholing?

Het thema sprak mij heel erg aan. Ik zat in een periode in mijn leven waarin ik meer en meer overtuigd raakte dat ik niets (meer) voelde en volledig uit verbinding was. Ik had sterk de behoefte om in het hier en nu te komen en zijn. Ik wilde mij meer verbinden met mezelf in plaats van mijn omgeving. Hierbij verlangde ik enerzijds naar autonomie, eigenheid, zelfstandigheid, onafhankelijkheid, individualiteit, vrijheid, een ik-besef. Anderzijds verlangde ik ook naar verbondenheid, intimiteit, saamhorigheid, een wij-gevoel en ‘a sense of belonging’.

 

Ondanks dat yoga en meditatie ervoor zorgden dat ik steeds meer in contact kwam met mijn gevoel, mijn ervaringen, mijn lijf en mijn geest, was het op de een of andere manier niet compleet. Ik vroeg mij af: ‘Zijn dit polariteiten in mijzelf of gaat het hier gewoon meer om dilemma’s?’. Zonder kennis van yogafilosofie, van Advaita Vedanta, heb ik altijd ergens ‘geweten’ dat er geen verbinding kan zijn zonder los en verdwaald te zijn. Ik was benieuwd naar hoe dat dan toch samen samenwerkt. Vanuit die motivatie gaf ik mij op voor deze bijscholing. Ik wilde die samenwerking van mijn polariteiten onderzoeken.

 

Wat heeft het weekend jouw gebracht?

Waarschijnlijk zonder het te weten, had ik stilletjes de verwachting dat het weekend mij specifieke antwoorden of inzichten zou geven op de vraag ‘wie ben ik?’. Dat ik hierdoor dichterbij zou komen tot mezelf voelen, zijn en tonen met alles zoals ik ben en wat ik kan. Dit kan ik nu achteraf makkelijker benoemen, omdat het mij daadwerkelijk de nodige inzichten heeft gegeven dichterbij mijn ware zelf te komen. Bijvoorbeeld het pijnlijke inzicht dat ik moeite heb met het ervaren van vreugde en tot een confronterend inzicht dat ik niet of nauwelijks kan ontvangen.

 

Samengevat heeft het weekend zicht gegeven op mijn persoonlijke thema/polariteit. Sterk in terugtrekken. Zwak in delen/uiten. Hiertussen zit een blokkade van schuld, schaamte, angst. Hier schuurt het. Als ik van terugtrekken naar delen/uiten beweeg, is dat dus niet fijn. En dat is okay. Dit inzicht, dit bewustzijn draagt zo ontzettend bij aan het volledig en onvoorwaardelijk accepteren, zelfs omarmen van mezelf. Hoe mooi is dat?

 

Het lemniscaat, het symbool voor het verbinden van polariteiten waarmee ik mij precies kan visualiseren waar ik mij in de ‘loop’ van het lemniscaat bevind, draagt bij aan dat mijn thema/polariteit niet meer als zodanig afzonderlijk van elkaar bestaat. Heel waardevol. Ik laat mij in de vloeiende lijn van het lemniscaat meebewegen. Bewust van het moment en blijvend in verbinding.

 

Loes, wat is de aanleiding geweest om deze bijscholing te ontwikkelen?

De eerste week van de zomervakantie geef ik al jaren een midweek voor yogadocenten en yogaboefenaars met het thema Stress en Yoga, waarbij ik met de deelnemers – onder meer – aandacht besteed aan polariteiten als innerlijke spanningsbron. In de loop van de jaren kreeg die dag steeds meer inhoud en verdieping. Op enig moment paste dat allemaal niet meer op één dag. Om recht te doen aan dit onderdeel waar veel deelnemers meer aandacht voor wilden en verdieping op zochten, besloot ik om voor het thema polariteiten een zelfstandige bijscholing te ontwikkelen.

 

Als de nondualiteit ons leert dat er geen twee is en dat er niets is om te bereiken, waarom is het dan toch goed om stil te staan bij de dualiteit, bij de polariteit?

In onze dagelijkse realiteit, in ons leven van alledag, hebben we te maken met tegenstellingen. Er zijn externe tegenstellingen, zoals arm en rijk, ziek en gezond. Daarnaast zijn er interne tegenstellingen zoals vreugde en verdriet, eenzaamheid en verbondenheid, voorkeur en afkeer. Vaak hebben we last van deze tegenstellingen. In dat geval is het goed hier naar te blijven kijken en te zien hoe je je hiertoe verhoudt.

Ik vind dat Vimala Thakar, een bijzondere vertegenwoordiger van deze yogastroming, dit blijven kijken onder woorden brengt: ‘But as regards psychological problems man has yet to learn. Man is still at war with himself. The human heart is a battleground of desires, passions and contradictions and tensions.’

Als je je (als yogadocent) wil ontwikkelen en het plaatje van de geschiedenis van je persoonlijkheid wil doorzien om de identificatie ermee los te maken, zul je op je weg voortdurend te maken krijgen met deze (schijnbare) tegenstellingen. Ze worden ervaren als stoorzenders en obstakels die de ervaring van het heel zijn in de weg lijken te zitten. We lijden onnodig onder het gevecht te moeten dealen met al deze polariteiten. Dat maakt het lastig een vrijer en tevredener mens te zijn.

 

Wat draagt deze bijscholing hier aan bij?

Deze bijscholing brengt inzicht in de wijze waarop dit zich bij jou manifesteert. Je gebruikt de polariteiten als oefenstof. Je leert zien dat als je blijft hangen in een pool van een polariteit, je het vermogen verliest om over de andere pool te beschikken. Bijvoorbeeld: als je te snel in jouw persoonlijke geschiedenis heb moeten leren een verantwoordelijke volwassene te zijn, verlies je het vermogen een speels kind te zijn. De onontwikkelde pool blijft aandacht vragen en maakt het gevoel van heel zijn nagenoeg onmogelijk. Door de bewustwording hiervan en het weer leren beschikken over deze kwaliteit, krijgt de yogabeoefenaar een verloren kwaliteit terug en kan men verder op zijn/haar ontwikkelingspad naar heelheid.

 

Wat kunnen deelnemers aan het weekend verwachten?

In deze driedaagse is de bewustwording de belangrijkste oefening. Alle theorie en oefeningen staan ten dienste van deze bewustwording. Een aantal polariteiten worden gekozen om deze bewustwording  te beoefenen en te doorleven: vreugde en verdriet; geven en ontvangen. In de laatste dag een polariteit die elke deelnemer zelf inbrengt omdat hij die wil onderzoeken.

Ik bied oefeningen aan vanuit de yogafilosofie van de Advaita Vedanta en vanuit theorie en praktijk van de Gestalttherapie. Gestalttherapie onderzoekt de lichamelijke en emotionele ervaring in het hier en nu. We doen kleine bewegingsoefeningen, polariteitsoefeningen, ademoefeningen, stilzitten (een meditatieve oefening) en bewustwordingsoefeningen. Uiteindelijk onderzoeken we of we de schijnbare tegenstellingen kunnen integreren:  is geven gelijk aan ontvangen; is dat wat je vreugde brengt ook potentieel wat je weer verdriet gaat geven en vice versa.

 

Nancy, hoe heb jij dit ervaren?

Ik vond deze bijscholing ontzettend leerzaam . Confronterend ook, maar zo bijzonder waardevol.

Hiervoor alle lof aan jou Loes. Ik denk dat dit Het winterweekend voor iedere yogabeoefenaar, yogadocent in opleiding of al ervaren yogadocent waardevol kan zijn. Ik zou hen willen uitnodigen zichzelf een weekend over te geven en laten meevoeren door de professionele kennis en kunde van Loes. De theorie wordt direct in de praktijk verduidelijkt middels jouw eigen fysieke en mentale ervaringen. Je verrast jezelf met wat erin je wordt wakker gemaakt. Er komt hoe dan ook, vroeg of laat iets waardevols aan de oppervlakte voor je eigen yoga- of levensbeoefening alsmede voor wat je als je yogadocent wilt geven en ontvangen. Dit is ook mijn ervaring geweest.

 

Tenslotte, Loes, hoe ga je zelf om met de tegenstellingen in het dagelijks leven?

Zoals Vimala Thakar zegt is het veel geestelijk werk dat wij mensen kunnen verrichten. Ook ik word de hele dag geconfronteerd met tegenstellingen die van buitenaf en – nog lastiger vaak – van binnenuit op me afkomen. Mediteren en lesgeven helpen mij. Ook mezelf laten inspireren door grote leraren. En dat zijn niet alleen de ‘bekende’ leraren maar ook zijn dat de mensen die belangrijk zijn voor mij zoals mijn dochters, schoonzoons en kleinkinderen. En dat is een blijvende oefening.

 

 

Meer informatie over het Winterweekend Omgaan met Polariteiten 

Powered by Studio van Zwet